AktualnościLinkiKontaktHistoria Oddziału ZNP w GdowieSekretariat Zarządu OddziałuZarząd OddziałuStatut ZNP
10 Grudzie 2018  
Menu
Aktualności
Galeria
Linki
Kontakt

Historia Oddziału ZNP w Gdowie
Sekretariat Zarządu Oddziału
Zarząd Oddziału
Oddziałowa Komisja Rewizyjna
Dokumentacja Zarządu Oddziału

Sekcja Emerytów i Rencistów
Sekcja Administracji i Obsługi
Nauczyciele TON

Statut ZNP
100 lecie Oddziału
Hymn ZNP
 Historia Oddziału
znp
Historia powstania
Związku Nauczycielstwa Polskiego
oraz
Oddziału ZNP w Gdowie



1 października 1905 r. w małej szkole w Pilaszkowie koło Łowicza odbył się tajny zjazd nauczycieli ludowych z zaboru rosyjskiego. Zwołano go pod wpływem burzliwych wydarzeń i patriotycznych wystąpień. Naczelnym hasłem zjazdu była walka o polską szkołę. 100 delegatów podjęło ważną decyzję o rozpoczęciu nauki w języku polskim i utworzeniu Związku Nauczycieli Ludowych.

Organizacja ta uległa niebawem represjom władz carskich, ale ideę obrony polskiej oświaty podjęły związki utworzone w Warszawie 9 grudnia 1905 r. Były to: Polski Związek Nauczycielski oraz Stowarzyszenie Nauczycielstwa Polskiego.

28 grudnia 1905 r. na zjeździe w Krakowie nauczyciele ludowi, którzy w cieszącej się autonomią polityczną Galicji rozwijali działalność w lokalnych stowarzyszeniach i związkach, postanowili utworzyć Krajowy Związek Nauczycielstwa Ludowego.

W kwietniu 1919 r., z połączenia związków działających w zaborze rosyjskim i austriackim, powstał Związek Nauczycielstwa Szkół Powszechnych.

Z kolei w 1930 r. nastąpiło połączenie organizacji zrzeszających nauczycieli szkół podstawowych i średnich i w ten sposób powstał Związek Nauczycielstwa Polskiego.

Od 1939-1945 r. Związek Nauczycielstwa Polskiego działał w konspiracji jako Tajna Organizacja Nauczycielska (TON). Po odzyskaniu niepodległości nauczyciele w ramach ZNP czynnie włączyli się w proces budowania państwowości polskiej i tworzenia systemu oświaty.

ZNP podjął trudną walkę o zapewnienie nauczycielom niezbędnych warunków egzystencji i stopniową poprawę ich sytuacji materialnej.

W kolejnych latach Związek walczył o nakłady na oświatę i płace nauczycieli, prowadził także różne formy kształcenia i doskonalenia zawodowego.

Dziś, podobnie jak wielokrotnie w swych dziejach, Związek przypomina, że edukacja to fundament przyszłości, że wysoki poziom kształcenia to dobro, które powinno być dostępne dla wszystkich dzieci, a zawód nauczycielski zasługuje na szacunek i ochronę.

W dziejach tworzenia ZNP mają również udział nauczyciele pracujący na terenie obecnej Gminy Gdów. 15 października 1906 r. nastąpiła rejestracja Ogniska w Książnicach. 12 grudnia 1906 r. powstaje Ognisko w Gdowie. Ta data uchwałą Zarządu Oddziału została przyjęta jako oficjalna data powstania Oddziału ZNP w Gdowie.

Kolejna udokumentowana informacja o istnieniu Związku Nauczycielstwa Polskiego na terenie obecnej Gminy Gdów pochodzi z 1912 r. W owym czasie istniały dwa Ogniska. Jedno na terenie Gdowa, skupiające 17 członków, i drugie na terenie Niegowici, liczące 19 członków. Ogniskiem ZNP w Gdowie kierował Konstanty Jasielski, natomiast Ogniskiem w Niegowici - Ostap Horbaczuk. Ognisko w Gdowie należało do powiatu wielickiego, natomiast Ognisko w Niegowici - do powiatu bocheńskiego. W latach okupacji hitlerowskiej nauczyciele organizowali tajne nauczanie.

W Gdowie zorganizowane tajne nauczanie prowadzili:
- Julia Lepiarz nauczycielka matematyki od 1 września 1944 r. do 31 stycznia 1945 r.
- Augusta Rybak nauczycielka języka polskiego od 1 września 1944 r. do 31 stycznia 1945 r.
- Florentyna Wójcik nauczycielka geografii od 1 września 1944 r. do 31 stycznia 1945 r.
W Winiarach zorganizowane tajne nauczanie prowadzili:
- Henryka Burkowicz od 1 września 1943 r. do 31 października 1945 r.
- Adolf Burkowicz od 1 stycznia 1943 r. do 31 października 1945 r.

Adolf Burkowicz w 1943 r. został powołany przez Tajny Powiatowy Komitet Kultury i Oświaty na męża zaufania w Gminie Gdów. Jego zadaniem było skupianie rozproszonych zespołów nauczycielskich i rozpocząć akcję tajnego nauczania w rejestrowanych i nadzorowanych kompletach pozaszkolnych i szkołach.

Indywidualne nauczanie w kompletach klasowych prowadziła Zofia Mastela nauczycielka historii w Gdowie. Do tajnej oświaty należała również Maria Zięba ze Stryszowej.

Na terenie Niegowici tajne nauczanie prowadziła Anna Gierczak nauczycielka języka polskiego. Pracowała w Szkole w Nieznanowicach od 1941 r. do połowy 1943 r.

Wszyscy wymienieni nauczyciele, którzy organizowali tajne nauczanie, byli członkami ZNP oraz uczestnikami ruchu oporu zbrojnego i cywilnego w okresie okupacji hitlerowskiej. Do tej grupy nauczycieli należał również późniejszy prezes Oddziału Kazimierz Wardas.

Informacje te pochodzą z pracy dyplomowej na temat tajnego nauczania organizowanego na terenach obecnego powiatu myślenickiego. Praca ta znajduje się w dokumentacji Zarządu Oddziału ZNP w Myślenicach.

W tej samej pracy dyplomowej jest lista nauczycieli, którzy przebywali w więzieniach oraz obozach koncentracyjnych i szczęśliwie z nich powrócili. Jedną z takich osób jest Jadwiga Górkiewicz nauczycielka Liceum Ogólnokształcącego w Gdowie, która w latach 1942 do 1945 przebywała w obozie w Oświęcimiu.

W okresie okupacji na terenie Gdowa istniała jedna aprobowana przez Niemców szkoła zawodowa dwu klasowa do której chodziło 55 uczniów.

Kolejna wzmianka pochodzi z 1957 r. kiedy to nadal istniały dwa Ogniska w Gdowie i w Niegowici (Gdowskie należało do powiatu myślenickiego). Do 1975 r. obydwa Ogniska działały niezależnie od siebie. W tym czasie funkcję prezesa pełnili:
- w Gdowie: Kazimierz Wardas od 1957 do 1963 r. i Jan Pilch od 1963 do 1975 r.
- w Niegowici: Stanisław Gawłowicz od 1957 do 1965 r., Władysław Gierczak od 1965 do 1968 r., Wojciech Gawłowicz od 1968 do 1971 r. , Bronisław Gawłowicz od 1971 do 1975 r.

W 1975 roku nastąpiło połączenie obydwu Ognisk ZNP działających w Gdowie i Niegowici w tzw. Radę Zakładową w Gdowie, która funkcjonowała do 1981 r. W tychże latach prezesem Ogniska w Gdowie był Jan Gronostajski, a prezesem Ogniska w Niegowici - Józef Wojdak.

W 1981 roku obydwa Ogniska przekształcono w Oddział Związku Nauczycielstwa Polskiego w Gdowie, któremu do 1984 r. dalej przewodniczył Jan Gronostajski. Od 1984 do 1998 r. funkcję prezesa Oddziału sprawował Stanisław Dusza.

Podczas Konferencji Sprawozdawczo-Wyborczej Oddziału w dniu 10 czerwca 1998 r. prezesem ZNP w Gdowie został wybrany Józef Obrał, który pełni tę funkcję do dnia dzisiejszego.

Historia Oddziału Związku Nauczycielstwa Polskiego w Gdowie została opracowana w oparciu o:
- „Sprawozdanie z działalności Ognisk Nauczycielskich Związku Polskiego Nauczycielstwa Ludowego w Galicji za rok 1913”,
- Książkę Ogniska ZNP w Gdowie pochodzącą z 1962 roku,
- informacje zebrane na spotkaniu z najstarszymi członkami ZNP mieszkającymi na terenie Gminy Gdów, są to: Maria Trzaska, Maria Kulig, Bronisław Gawłowicz, Jan Pilch (prezes Oddziału w latach 1963-1975), Zofia Stasiak, Zofia Gronostajska, Wanda Chorąży, Helena Obrzydowska, Helena Wojtas.
- Związkowe legitymacje członkowskie osób biorących udział w spotkaniu, w których znajdowały się wpisy i pieczęcie Organizacji Związkowej.

Opracował:
Józef Obrał
prezes Oddziału
ZNP Gdów


                Copyright © 2006-2007 by ZNP Gdów & Józef Obrał
   Powered by PHP-Fusion v6.01.6 © 2003-2005
Comstock Theme
502304 Unikalnych wizyt